Καπναποθήκη Οθωμανικού Μονοπωλίου στην Ξάνθη

Ίδρυση περί τα τέλη του19ου αιώνα.
Το συγκρότημα καπναποθηκών του Οθωμανικού Μονοπωλίου της Ξάνθης αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα βιομηχανικά συγκροτήματα που σώζονται στην Ξάνθη. Αποτελείται από τρεις πτέρυγες σε σχήμα κάτοψης «Πι», δημιουργώντας στο κέντρο μια μεγάλη εσωτερική αυλή διευκολύνοντας τη λειτουργία των καπναποθηκών και επιτρέποντας την κυκλοφορία ανθρώπων, εμπορευμάτων και αέρα ανάμεσα στα κτήρια. Το νότιο άκρο καταλήγει σε κτήριο γραφείων που διαφοροποιείται μορφολογικά από το υπόλοιπο συγκρότημα.
Στη φωτογραφία διακρίνεται η εσωτερική αυλή του συγκροτήματος.
Τα κτήρια είναι διώροφα με υπερυψωμένο ισόγειο και υπόγειους χώρους. Οι όψεις χαρακτηρίζονται από σειρές τοξωτών ανοιγμάτων που επαναλαμβάνονται με κανονικότητα στους ορόφους. Ο διάκοσμος είναι λιτός και περιορίζεται κυρίως στα πλαίσια των ανοιγμάτων και στο γείσο της στέγης. Στο ισόγειο έχουν σιδερένια κιγκλιδώματα.
Κατασκευαστικά, το συγκρότημα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα βιομηχανικής αρχιτεκτονικής με φέρουσα λιθοδομή. Οι εξωτερικοί πέτρινοι τοίχοι αποτελούν τον βασικό φέροντα οργανισμό, ενώ στο εσωτερικό αναπτύσσονται ξύλινα υποστυλώματα και δοκοί, ξύλινα πατώματα, κλιμακοστάσια και στέγες, τα οποία συνεργάζονται με την τοιχοποιία για τη μεταφορά των φορτίων στο έδαφος.
Τμήματα της καπναποθήκης έχουν αποκατασταθεί και στεγάζουν υπηρεσίες του Δήμου Ξάνθης και χώρους του Ιδρύματος Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης. Το υπόλοιπο συγκρότημα είναι μακροχρόνια εγκαταλελειμμένο και τμήμα της στέγης του έχει καταρρεύσει.
